بار ديگر ، سال بعد ، آغاز كند « 1 » . در آن زمان امراى تابع گورخان در مشرق نيز قيام كردند . كوچلك شاهزادهء نايمانى با استفاده از اين موقع از گورخان رخصت يافت تا بقايا و متفرقان لشكر قوم خود را گردآورد . چون نيات عاصيانهء كوچلك به زودى مكشوف گرديد ، گورخان از اينكه او را از خدمت مرخص كرده نادم شد و براى جنگ با او از اميران تابع خويش و از آن جمله عثمان سمرقندى يارى طلبيد . عثمان از گور خان كه دختر خود را به وى نداده بود خاطر رنجيده داشت و بدين سبب خواست خداوندگار خويش را برنياورد و آشكارا جانب خوارزمشاه را گرفت و بنزد وى رسول فرستاد و بنام او سكه زد و خطبه خواند . گور خان لشكرى سىهزار نفرى به سمرقند فرستاد و آنان به تسخير سمرقند موفق شدند . قراختائيان به فرمودهء پادشاه خويش از غارت سمرقند و ويران ساختن آن خوددارى كردند ، « سبب آنكه سمرقند را خزانهء خود مىدانست » . خبر موفقيتهاى كوچلك گورخان را بر آن داشت كه لشكريان خويش را از سمرقند احضار كند . آنگاه شهر مزبور بدست محمد خوارزمشاه اشغال شد « 2 » . عثمان به پيشوازش شتافت و آن سرزمين را تسليم كرد و به لشكريان وى پيوست . متحدان بسوى طراز رفتند و با لشكريان فراوان قراختائيان كه در زير فرمان تاينكو بودند تلاقى كردند . پيكار به نتيجهء قطعى نرسيد . و جناح راست هر دو طرف شكسته شد . ولى مسلمانان تاينكو را اسير كردند و « هر دو لشكر بازپس

--> ( 1 ) - همانجا : « و سلطان برقرار آنك در سال آينده بر قصد او بازآيد از بخارا بازگشت » . ( 2 ) - ( در چاپ روسى 1900 « محمود » نوشته شده بوده . اين اشتباه را و . و . بارتولد در نسخهء روسى متعلق به خود رفع كرده - هيئت تحريريه ) .